بلاگ

ورزش

کلسترول چیست؟

کلسترول (Cholesterol) ،یک نوع ماده چربی شبیه موم است که در خون همه افراد وجود دارد.ما بدون داشتن مقدار محدودی کلسترول نمی توانیم زندگی کنیم.این ماده در جریان هضم غذا شرکت می کند و در اعمال لازم دیگر نیز از قبیل تولید هورمون ها و تولید برخی ویتامین ها مثل ویتامین D به خوبی مورد استفاده قرار می گیرد.تمام کلسترول مورد نیاز بدن را،کبد یا جگر سیاه میسازد .

به هر حال ،غذاهایی که ما می خوریم به خصوص فرآورده های حیوانی ، کلسترول اضافه ای را در بدن فراهم و یا تولید می نماید و مخصوصا که مقدار زیادی چربی خورده می شود ، بدن به فراوانی و بیش از اندازه کلسترول تولید می کند . کلسترول یعنی (لیپید یا چربی) با پروتئین ترکیب می شود و در جریان خون به صورت ذراتی مرسوم به Lipoproteins یا (چربی های پروتئین دار) حمل می گردند . لیپو پروتئین ها که در حقیقت حاوی چربی با کلسترول هستند شامل سه نوع می باشند :

1-چربی پروتئین دار با وزن مخصوص کم یا سبک (LDL) :

حروف LDL که از ابتدای کلمات ( Low Density Lipoprotein ) گرفته شده است به معنای ( چربی پروتئین دار با وزن مخصوص کم ) یعنی ( سبک وزن ) می باشد. در ترکیب این ماده ، مقدار چربی بیش از پروتئین است .در حالیکه چربی پروتئین دار از نوع سبک یا ( LDL ) درون بدن حمل میگردد ، کلسترول را در سلول های رگ های خونی ته نشین می سازد . این کلسترول که در رگ ها رسوب نموده است ، پلاک ( Plaque ) نامیده می شود . کلسترول ته نشین شده یعنی پلاک ها بر روی هم انباشته می شوند و باعث تنگ شدن مجاری سرخرگها می گردند که در نتیجه آن به وجود آمدن یک نوع بیماری بنام ( Atheroscalerosis ) یا تصلب شرائین یعنی سخت شدن سرخرگها می باشد . اکثر مردم با درجات مختلف دارای تصلب شرائین می شوند ، اما در عده ای ممکن است تشکیل مفرط پلاک موجب مسدود دن یک سرخرگ و در نتیجه باعث سکته مغزی یا سکته قلبی گردد . با توجه به تاثیر مخرب و زیان بخش این ماده بر بدن ، معمولا ( لیپو پروتئین از نوع سبک ) یا  LDL را ( کلسترول بد ) می نامند .

2-چربی پروتئین دار با وزن مخصوص خیلی کم یا ( VLDL ) :

این نوع چربی بیشتر از ترکیب ( تری گلسیرید ها ) ( Triglycorides ) با پروتئین حاصل شده و حاوی کلسترول می باشد . ( VLDL ) یا ( لیپو پروتئین خیلی سبک ) در خون تغییر یافته و تبدیل به LDL می شود و خطر بیماری رگهای تغذیه کننده قلب ( Coronary Heart Disease ) را افزایش می دهد . حروف ( VLDL ) از ابتدای کلمات ( Very Low Density Lipoprotein ) گرفته شده و به معنی ( چربی پروتئین دار با وزن مخصوص خیلی کم ) است.

3- چربی پروتئین دار با وزن مخصوص زیاد یا ( HDL ) :

حروف (HDL ) از ابتدای کلمات ( High Density Lipoprotein ) گرفته شده و معنی آن ( کلسترول یا چربی حاوی پروتئین با وزن مخصوص زیاد ) است . عقیده محققین بر این است که ( چربی پروتئین دار با وزن مخصوص زیاد ) یا ( لیپو پروتئین سنگین ) در کاهش خطر بیماری رگهای تغذیه کننده قلب کمک می کند . این نوع کلسترول با نام ( کلسترول خوب ) شناخته می شود و همه ما علاقمند هستیم که هر چه بیشتر از آن را داشته باشیم .

در ترکیب ( HDL ) یا ( لیپو پروتئین سنگین ) بیشتر پروتئین وجود دارد تا چربی . موقعی که ( HDL ) با جریان خون در رگها عبور می کند ، پلاک یا رسوبات چسبیده به دیواره رگها را جدا نموده و آنها را به کبد برمی گرداند که در آنجا تجزیه می شوند و از بدن دفع می گردند .

( کلسترول کامل خون ) از تمام لیپو پروتئین ها که به یکدیگر ملحق شده اند حاصل می شود . به عبارت دیگر ، مقدار کلسترول کامل خون شامل مجموعه ای از تمام چربی ها حاوی پروتئین می باشد . اصطلاحات ( کلسترول خون ) ، ( کلسترول سرم ) و یا ( کلسترول پلاسما ) به طور قابل تعویض بکار برده می شوند و مفهوم همه آنها یکسان و مربوط به مقدارهای ( کلسترول در خون ) است .

برای انجام آزمایش خون ، شما راهنمایی خواهید شد که از ساعت 6 بعد از ظهر روز قبل تا صبح روز بعد هیچ چیز ( به استثنای آب ) نخورید ، صبح روز آزمایش ، از یک ورید در بازوی شما خون گرفته می شود . سنجش کلسترول ، بر حسب میلی گرم ( mg ) در 100 سانتیمتر مکعب خون یا ( 100 ml ) است . پزشک ممکن است خواستار آزمایش اضافه تری  از کلسترول مطلق خون شما ( Total Cholesterol ) باشد و بخواهد میزان تفکیک شده HDL , LDL , VLDL ( تری گلسیرید ها ) را در اختیار داشته باشد .

علل بروز هایپر لیپیدمی :

هایپر لیپیدمی عبارت است از بالا بردن غلظت چربی خون . انواع افزایش چربی خون ( 1،2،3،4،5) بر اساس سطح انواع چربی در خون و میزان بالاتر بودن آنها از حد طبیعی تعریف می شود . افزایش چربی خونی در هر سنی می تواند رخ دهد ، اما در بزرگسالان شایع تر است . البته انواع مختلف افزایش چربی خون در سنین مختلف رخ می دهد .

خون حاوی انواع مختلف چربی ( لیپیدها ) است که با پرو تئین های خون ترکیب می شوند و تشکیل لیپو پروتئین ها را می دهند . لیپو پروتئین ها انرژی تامین می کنند و مواد اولیه برای ساخته شدن بعضی از بافت ها و هورمون ها را فراهم می آورند . لیپو پروتئین ها حاوی کلسترول و تری گلیسرید هستند .

کلسترول خون در لیپو پروتئین های مختلف خون از جمله لیپو پروتئین پر چگال ( HDL ) ، لیپو پروتئین کم چگال ( LDL ) و لیپو پروتئین بسیار کم چگال ( VLDL ) پخش شده است . اگر میزان LDL ( کلسترول بد ) فراتر از حد طبیعی باشد ، در دیواره رگ ها رسوب می کند و باعث آترواسکلروز ( یکی از علل عمده بیماری قلبی ( بیماری رگ های قلب ، سکته مغزی ، نارسایی کلیه و خون رسانی ناکافی به اعضا بشمار می رود ) میشود . HDL (کلسترول خوب ) نقش محافظتی دارد ، به این ترتیب که از رسوب کلسترول بد جلوگیری می کند .

در خون چربی های مختلفی وجود دارد . دو نوع آن که از نظر سلامتی اهمیت بیشتری دارند : 1- کلسترول 2- تری گلیسرید

کلسترول جزء ضروری ساختمان سلول های بدن بوده و وجود آن برای عملکرد طبیعی بسیاری از بافت های بدن جنبه حیاتی دارد . قسمت عمده کلسترول در کبد یا جگر سیاه ساخته شده و وارد خون می شود و قسمت کمتر آن نیز از طریق مواد غذایی وارد بدن می شود . مقدار طبیعی آن در حالت غیر ناشتا کمتر از 200 واحد یا دو گرم در یک لیتر خون است .

تری گلیسرید منبع مهم سوخت بدن می باشد و عمدتا برای تامین انرژی فعالیت های روزانه بکار می رود . تری گلیسرید نیز چون کلسترول ، هم در کبد ساخته شده و هم از طریق مواد غذایی وارد خون می شود . افزایش بیش از حد آن در بدن موجب می شود تری گلیسرید در زیر جلد یا در بافت های چربی دیگر ذخیره گردد.

مقدار تری گلیسرید خون یک ساعت بعد از هر وعده غذایی پرچرب ، شدیدا افزایش یافته و بعد به تدریج در بافت های چربی ذخیره شده و یا ممکن است مورد سوخت و ساز قرار گرفته و کم گردد . اما مقدار کلی آن بعد از یک شب ناشتا بودن نباید از 200 تا 250 واحد یعنی 2 تا 2/5 گرم در لیتر تجاوز کند . بنابراین هر نوع افزایش در مقدار تری گلیسرید و یا کلسترول خون که بیشتر از مقادیر فوق باشد به عنوان چربی خون بالا شناخته می شود . حدود بیست درصد از افراد جامعه به نوعی افزایش چربی خون دارند ، ولی چون غالبا نشانه واضحی ندارد اکثرا از آن بی اطلاعند . به همین علت توصیه می شود تمام افراد بالاتر از 20 سال هر پنج سال یکبار ، کلسترول خون خود را اندازه گیری کنند . برای اینکار ناشتا لازم نیست.

اگر مقدار کلسترول از 200 واحد بیشتر بود لازم است چند هفته دیگر مجددا اندازه گیری شود . در صورت بالا بودن کلسترول ، با توجه به سایر شرایط بیمار از جمله مرد بودن ، سیگاری بودن ، چاق بودن ، وجود دیابت ، فشار خون و یا وجود سکته قلبی در پدر ، مادر ،خواهر و یا برادر در سن کمتر از 55 سال ، هم چنین بر مبنای وجود یا عدم وجود سکته قلبی یا مغزی در بیمار ، به ارزیابی و درمان چربی خون بالا تصمیم گیری می شود .

در تعداد کمی از بیماران ممکن است حلقه سفید رنگی دور سیاهی چشم و یا رسوبات زرد رنگ چربی را در روی پلک ببینیم این رسوبات چربی ممکن است بعضا بر روی زانو آرنج و کف دست و مفصل انگشتان و یا پاشنه پا نیز دیده شوند که در این موارد باید به فکر ارثی بودن بیماری بود و تمام افراد خانواده را مورد بررسی و آزمایش دقیق قرار داد.

چاقی و هایپرلیپیدمی از مشکلات شایع جوامع امروز و زندگی شهری است بسیاری از زنان و مردان میانسال که کارهای روزمره سبک و اداری و کم تحرک دارند دچار هایپرلیپیدمی و عوارض آن از جمله آترواسکلروز بیماری های عروق کرونر و IHD وسکته های قلبی (MI) و مغزی (CVA) میگردند .

لذا کاهش چربی های خون و تعدیل رژیم غذایی جهت جلوگیری از چاقی کمک بزرگی به کنترل این عوارض خواهند بود و شاید بتوان گفت برخی داروهای گیاهی اثراتی بهتر یا در حد داروهای سنتتیک در این زمینه دارند.

اکسیری به نام امگا 3 :

این نوع اسید چرب از نوع چربی هایی با چند پیوند دو گانه (چند غیر اشباع) و یکی از انواع اصلی چربی هایی است که بدن انسان آن را از غذا به دست می آورد و قادر به ساخت آن نیست .این اسیدهای چرب سطح کلسترول خون را پایین نگه می دارند ضربان قلب را تنظیم کرده و فشار خون را پایین می آورند.روغن کلزا و روغن مایع و مارگارین نیمه جامد هم چنین گردو منابع سرشار از آلفا لینولنیک اسید (یکی از اشکال امگا3)است نیز، کاهش رشد غدد سرطانی از دیگر مزایای مصرف امگا3 است .

 

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فروشگاه
0 لیست علاقه مندی ها
0 موارد سبد خرید

سبد خرید

خروج
پشتیبانی

ورود

خروج

کلید اسکرول خودکار به بالا